close button

دانلود مقاله رایگان فارسی

فرمت ورد: دانلود تحقیق در مورد پروژه تكليف شب -قسمت پنجم

Posted OnDecember 9, 2015 06:25

Categoriesپایان نامه های ارشد

Tags, , , ,

تمرين و تكرار درس در مدارس يا خانه زماني مي تواند قابل بهره گیری و مفيد واقع گردد كه عوامل موثر در يادگيري نيز مورد توجه باشد. به عبارت ديگر بدون آمادگي ذهني، رواني و بدون انگيزه دقت، توجه وادراك صحيح مورد مطالعه، صرف تكرار نمي تواند چندان موثر باشد تغييرات نسبتاً پايدار و دائمي در رفتار يادگيرنده ايجاد كند.[1] هنگامي كه دانش آموزي مي خواهد درسي را كه معلم در كلاس تدريس نموده در خارج از مدرسه به صورت هاي مختلف مطالعه نمايد چندين بار آن را مجدداً بخواند و بنويسد يا مسائل را چندين بار حل كند اين گونه کوشش ها نيز بدون در نظر گرفتن عواملي زیرا رشد، آمادگي، زيستي، ذهني و رواني، رغبت و انگيزه نمي تواند كمك موثر بر امر يادگيري و پيشرفت تحصيلي نمايد. اين روش نيز پر واضح می باشد كه اگر موضوع يادگيري يا دريافت هاي ذهني در اوقات مختلف و موقعيت هاي متنوع به گونه اي تكرار نشود فراموش مي گردد. اما اگر در انجام تكاليف و درس خواندن تناسب در ميان باشد و تكاليف با درك و فهم صورت نگيرد نه تنها نمي تواند موجب يادگيري پايدار گردد بلكه سبب فراموشي نيز مي گردد.

 

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

 

3-آيا تكليف شب يك ضرورت تربيتي می باشد؟

يكي از آخرين مطالعات منسجم در خصوص اهداف تكليف، تحقيق پرفسور (اپستين) می باشد كه اهداف تكليف شب را با جامعيت خاصي در هفت مقوله اختصار و طبقه بندي كرده می باشد.

1-تمرين: تكليف به مقصود افزايش سرعت، تسلط، تثبيت و حفظ يادگيري و مهارت می باشد.

2-شركت فعال: تكليف به مقصود افزايش يادگيري و اشتغال در دانش آموز در فعاليت‌هاي يادگيري می باشد.

3-رشد تخصصي: تكليف شب به مقصود پرورش حس مسئوليت شخصي، امانت و صداقت و قدرت مديريت و زمان بندي، اعتماد به خود و تداوم در امر يادگيري می باشد.

4-روابط متقابل شاگرد با والدين: تكليف شب به مقصود برقراري ارتباط بين والدين و فرزند در خصوص مهمترين كار مدرسه و امر يادگيري می باشد.

5-خط مشي مقررات: تكليف به مقصود تأمين دستورات مديريت، اجراي مقررات مربوط به سياست كتبي در خصوص كم و كيف تكليف روزانه و هفتگي می باشد.

6-روابط عمومي: تكاليف مقصود آگاهي دادن به والدين ازآن چيزي مي باشد كه در كلاس درس بر فرزندان مي گذرد.

7-تنبيه: تكاليف به مقصود هشدار و هشدار به دانش آموزان مي باشد و اين امر به عنوان نوعي يادآوري در خصوص انتظاراتي می باشد كه شخص معلم از دانش آموز در مسائل درسي و رفتاري او در كلاس دارد. كاربرد هر يك از اهداف فوق به نوعي به فعاليت آموزشي و يادگيري منجر مي گردد.

معني دار كردن انجام تكاليف براي دانش آموزان[2]

گاه انجام تكاليف براي شاگردان بي معني و بي فايده به نظر مي رسد. زيرا او دقيقاً نمي تواند چه بايد بكند. و پرسش هاي معلم برايش مبهم می باشد در اين گونه مواقع كمك به او در مطالعه دقيق تر سوالات. تشويق او به پرس و جو از يك همكلاس به روشن شدن موضوع كمك خواهد گرفت.

اين كمك خواهد در مدرسه خواه در خانه بايد به صورت مناسب صورت گيرد، عدم ارتباط مطالب درسي با زندگي روزانه كودك يكي ديگر از مواردي می باشد كه او را نسبت به انجام تكاليف دلسرد مي نمايد. كودك مفيد بودن اين تكاليف را نمي تواند تشخيص دهد و نويدهايي از اين قبيل كه وقتي بزرگ شوي اين معلومات به دردت خواهد خورد، مشكل را حل خواهد كرد. كمك لازم در اين مواقع كوشش در ارتباط دادن وقايع و تجربيات زندگي خانوادگي با دروس مدرسه می باشد. مثلا براي شاگردان كلاس هاي اول تا سوم مسئوليت هايي مانند يادداشت كردن پيام هاي تلفني در مدرسه فرا مي گيرند. تشويق آنان به نوشتن نامه به دوستان و بستگان، نوشتن خاطرات روزانه و از اين قبيل به معلوماتي كه در مدرسه فرا مي گيرد، جنبه عملي مي دهد. اكراه در انجام تكاليف گاه ناشي از جذابيت محيط اطراف به خصوص بازي با دوستان يا تماشاي تلويزيون مي باشد. از طرف نيز اولياي كودك تصوير مثبتي از كار و فعاليت جدي به او ارائه نهاده اند. در اين صورت چگونه مي توان از كودك انتظار داشت كه از كار كردن لذت كسب كند. و حل يك مشكل تا چه حدي مي تواند لذت بخش باشد و ارزش اين كار را دارد كه بشر لذت هاي زود گذر را فدا كند.

4-ملاك هاي تعيين تكليف

دكتر سيف بر ضرورت تشخيص توانايي هاي دانش آموزان در دوره هاي مختلف سني و نيز در نظر گرفتن تفاوت هاي فردي ميان ايشان تاكيد نموده می باشد و مي گويد:

حجم تكاليف بايد در حد معقول و مناسب با توانايي هاي دانش آموزان باشد.

در سال هاي اول مدرسه بايد حتي المقدور تكاليف را محدود كرد و شرايطي كه امكانات اجازه مي دهند بچه ها تكاليفشان را در مدرسه و تحت نظر معلم انجام دهند. با بالا رفتن سطح تحصيلات به تدريج كار خارج از كلاس، تحقيق و كارهاي ابتكاري بيشتر مي گردد تا جائي كه در مقاطع دانشگاهي بخش عمده فعاليت هاي مربوط به يادگيري به عهده دانشجوست نه معلم.

سپس وي مي افزايد: لغات تازه اي را كه ياد گرفته می باشد تمرين كند و يا بنويسد. مسائل درس رياضي را كه در مدرسه فرا گرفته می باشد در منزل حل كند. بهتر می باشد معلم با شناسايي دقيق توانايي و نياز بچه ها تكاليفشان را به گونه انفرادي تعيين كند. البته معلم زماني قادر به اجراي روش مذكور خواهد بود كه شرايط آموزشي متناسب باشد. مثلاً: تعداد دانش آموزان هر كلاس استاندارد باشد. در حال حاضر مشكل اساسي اين می باشد كه به علت عدم مهارت در تدريس، تراكم دانش آموزان در مسائل مشابه آن يادگيري آن طوري كه بايد در كلاس درس انجام نمي گيرد. و معلمين سعي مي كنند با دادن تكليف خيلي زياد نقايص را برطرف كنند حال آن كه در چنين شرايطي تكليف زياد نتيجه سوء در بر خواهد داشت.

5- تناسب نوع تكليف با نوع درس

اگرچه بر اساس تحليل آماري اغلب يافته ها مي توانيم بگوييم دانش آموزاني كه تكاليفشان را انجام مي دهند نمرات بهتري دريافت مي كنند اما هنوز نكاتي مبهم هست. نكاتي مانند اين كه انجام چه نوع و چه ميزان تكليف و از چه درسي براي دانش آموزان موفقيت در بر خواهد داشت و آن چیز که كه محققان تاكنون به آن دست يافته اين می باشد كه انجام به شكل حل مسئله براي دروس رياضي و رونويسي و روخواني (نوع تكليف) براي درس فارسي مفيد و مناسب می باشد براي درس علوم تكاليفي از نوع مطالعه، تحقيق، تهيه مجموعه هاي طراحي و ساخت انواع وسايل و دستگاه هاي ساده و ابتدايي مناسب مي باشد.

6-جايگاه تكليف

تكليف تمريني می باشد در زمينه آن چیز که كه دانش آموز در كلاس فرا گرفته و فقط در همين جايگاه مي تواند نتيجه يادگيري را براي او در بر داشته باشد. بنابراين بهره گیری هاي نابه جايي كه از آن به عنوان تنبيه و با نام جريمه داده مي گردد. از نظر آموزش مردود می باشد، از نظر تربيتي نيز مي تواند مورد قبول واقع باشد، زيرا در اصول تربيتي قانون حاكم می باشد كه به لزوم وجود تناسب بين جرم و جزاء تاكيد مي ورزند.

مشكل دانش آموزي كه ضمن تدريس معلم با همكلاسش صحبت مي‌كند با چندبار جريمه نوشتن از روي درس فارسي يا هر درس ديگر حل نمي گردد. زيرا بين خطايي كه انجام داده و نوع تنبيهي كه معلم برايش تهيه كرده تناسبي وجود ندارد، خطاي كودك در حيطه ديگري می باشد و بايد در همان حيطه ريشه يابي و اصلاح گردد. حتي در مواردي هم كه خطاي محصل در زمينه آموزشي و درسي می باشد جريمه دادن مشكلي را حل نمي كند.

در اين حالت دانش آموز به جاي اينكه به مرور يادگيري درس تمركز كند به فكر سريع نوشتن و تمام كردن جريمه هاست. ضمناً احتمال مي رود كه خستگي ناشي از جريمه نوشتن او را از درس بيزار مي‌كند.

معلم مي تواند با تجديد نظر كلي در روش هاي تدريس و نيز به وسيله كاركردن بيشتر با اين قبيل افراد آن ها را در يادگيري بهتر ياري نمايد.

7-تصحيح تكاليف

با ايجاد عادات روزمره براي محصل مي توان نظم را در او پرورش داد. بايد روزانه و يا در روز هاي خاصي از هفته براي او حجم معيني تكليف مشخص گردد و دانش آموز نيز مدت معين و زمان خاصي را براي ساير امور زندگي‌اش در برنامه روزانه خود در نظر بگيرد و در مجموع به برنامه‌هايش نظم و سامان بخشد، لذا لازم می باشد تكاليف دانش آموزان روزانه يا لااقل در روز هاي خاصي از هفته توسط معلم كنترل گردد. زيرا اگر تكاليف به گونه منظم كنترل نگردد ممكن می باشد گروهي از دانش آموزان برخي از ايام به تصور اينكه شايد اين بار معلم تكاليف را بررسي نكند در انجام آن تعلل ورزند دچار بي نظمي گردند.

از آن جا كه تكاليف دانش آموزان پايه اول تحصيلي بيشتر به شكل رونويسي و حل مسائل رياضي مي باشد، دقت گردد هنگام كنترل آنها از روش خط زدن بهره گیری نگردد. علاوه بر كنترل انجام تكاليف لازم می باشد كه تكاليف بررسي وتصحيح گردند. زيرا با انجام اين روش از معلم ضعف هاي يادگيري هر دانش آموز و احتمالا ضعف هاي تدريس خود آگاه مي گردند.

8-تشريح اهداف تكليف

آشكار می باشد كه معلم براي تعيين هر يك از تكاليف هدفي منطقي و مشخص در ذهن دارد. آموزگار بايد اين اهداف ذهني را براي دانش آموزان تشريح كند. مثلا به محصل بگويد انجام اين تكليف شما را در درك مطلب مورد نظر ياري دهد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

چنانچه تكاليف با نيازها، علايق و توانايي هاي دانش آموز، مطابقت داشته باشند، توضيح اهداف تكليف مي تواند از ميزان يادگيري و پيشرفت محصل براي خودش و نيز معلم مشخص سازد.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

9-فوايد و مضرات تكليف

بجای آوردن تكاليف تأثیر موثري در تثبيت يادگيري دارد و علاوه بر اين بچه ها را مسئوليت پذير و منظم مي كند، به كار مستقل عادت مي دهد و با بجای آوردن تكليف خود دانش آموز در يادگيري نقشي فعال ايفا مي‌كند.

اما از طرفي آثار منفي خيلي زيادي دارد كه يكي از آن ها اين می باشد كه دانش آموز را از انجام فعاليت هايي كه برايش جالب می باشد و اگر تكليف نداشت نمي توانست انجام دهد، محروم مي‌كند. و از طرفي بچه ها براي اين كه تكليف شب زودتر تمام گردد، دست به كارهايي مي زنند كه تاثير منفي از نظر اخلاقي دارد.

مشق دوست خود را به جاي مشق خود جا مي زنند، خط خوردگي و يا امضا را پاك مي كنند و به دروغ مي گويند به خدا مشق نوشتيم ولي جا گذاشتيم!

به خصوص وقتي حجم تكليف زياد باشد اين واكنش ها بيشتر مي گردد، درنتيجه اگر تكليف شب و مشق زياد باشد وسيله اي براي كشف راه هاي دروغ و تقلب مي گردد يعني در واقع بچه ها از قدرت كشف و خلاقيت خود در حل مسئله در اين جهت بهره گیری مي كنند.

از طرفي فشار خانواده‌ها به منزله عامل اجبار، فكر شاگرد و توجه او را به مدرسه و يادگيري تغيير مي دهد و تكليف شب وسيله‌اي براي درگيري در محيط مدرسه و خانه مي‌گردد.

10-اهداف تكليف

بعضي از متخصصين و اوليا تعليم و تربيت اهداف تكليف شب را چنين ذكر كرده‌اند:[3]

  • تكرار درس آموخته شده و ثبت آن در ذهن يادگيرنده
  • تكميل مطالب خوانده شده
  • جلوگيري از وقفه در امر آموزش
  • به فعاليت وا داشتن ذهن يادگيرنده
  • روشن شدن مزاياي مبهم وغير دقيق درسي
  • تامل و تفكر بيشتر بر روي مفاهيم درسي.
  • ايجاد زمينه رقابت سالم بين دانش آموزان.
  • پرورش نيروي ادراك، فهم و تعقل و درك حقائق و مفاهيم از طريق تجربه شخصي
  • كسب مهارت و ايجاد زمينه مساعد جهت بروز خلاقيت ها

10- بازآموزي و تمرين در شرايط غير كلاسي

11-پرورش حس وقت شناسي و اعتماد به نفس

12-ايجاد عادت به بهره گیری درست و منطقي از اوقات فراغت

11-انواع تكليف

آقاي مجتبي مصدق آورده می باشد[4]

بسياري از معلمان مطالعه هر درسي در خانه كه آن را وظيفه اي مي دانند كه در خلال روزهاي مدرسه براي دانش آموزان تعيين مي گردد تا در خانه انجام دهند با تكليف شب برابر مي دانند در اين جا انواع گوناگوني از تكليف شب را كه عموماً در مدارس روزي معين مي گردد مورد بررسي قرار خواهيم داد. «پروفسور دويل و پروفسور باربر كه در زمينه تكليف شب تحقيقاتي را انجام داده اند به اين نتيجه رسيده اند كه سه نوع تكليف هست. تكليف تمريني، تحقيقي براي آمادگي و تكاليف گسترشي با هدف ايجاد تفكر خلاق» به اين نوع از تكليف كمتري مي توان به صورت يك شبه نگاه كرد. يكي از خصوصيات تكاليف گسترشي يا خلاق تمركز بر توليد چيزهاي جديد و بكر می باشد نه، در بجای آوردن تمرين هاي بي شماري كه متاسفانه در كشور ما خيلي كم و به ندرت اين تمرين ها بهره گیری مي گردد.

اما در مدارس ايران چند تكليف منزل عموميت دارد: 1-تكاليف تمريني 2-تكاليف تحقيقي 3-تكاليف رونويسي 4-تكاليف گسترشي و خلاق كه اکثراً در مدارس تيزهوشان و در برخي موارد در دبيرستان ها به كار گرفته مي گردد.

12-حجم تكليف

انتخاب و نوع تكاليف متناسب با همان درس به تنهايي كافي نيستند و بايد به حجم آن نيز توجه گردد، زيرا اگر مثلا براي درس فارسي چند صفحه رونويسي تعيين گردد و به علت حجم زياد كارها از وقت دانش آموز كاسته مي گردد و نتايج يادگيري مطلوب نخواهد بود.

متوسط انجام تكاليف براي دانش آموزان پايه اول تحصيلي 20 دقيقه می باشد اين زمان براي پايه هاي تحصيلي بالاتر به تدريج افزايش مي يابد. در حال حاضر در انتهاي هر درس در كتب درسي برخي از پايه هاي تحصيلي دستور العمل‌هايي براي دانش آموزان جهت انجام تكاليف درج گرديده می باشد كه به گونه تقريبي حجم تكاليف لازم را براي هر درس مشخص مي سازد.

دستورالعمل هاي ياد شده شامل تعدادي پرسش، تمرين رونويسي، آيا مي دانيد كه … مي باشد. گروهي از معلمين حجم تكاليف تعيين شده را مناسب نمي دانند و با انتخاب خودشان تكاليفي را براي محصلين مشخص مي كنند. در مورد ارتباط ميزان تكاليف تعيين شده توسط معلمان  و اين كه تا چه حد با سطح تحصيلات، سابقه آموزشي در ارتباط مي باشد. نتايج تحقيق نشان مي دهد كه متغيرهاي فوق متاسفانه تاثير چنداني در ميزان تكاليفي كه براي دانش آموزان تعيين مي گردد، ندارد و اكثر معلمان عليرغم سابقه تحصيل يا حرفه خود با تكاليفي بين 3 تا 4 صفحه بالاترين درصد را تشكيل مي دهد. لازم به يادآوري می باشد كه مشق شب به مقصود يادگيري بيشتر و عميق‌تر انجام مي گردد و اين امر بر يكي از قانون هاي يادگيري استوار می باشد و چنان چه عملي پيامد خوشايندي براي موجود زنده نداشته باشد كم كم خاصيت خود را از دست مي دهد. يعني قانون تمرين همراه با قانون اثر مي تواند در تثبيت يادگيري ثمربخش باشد. بدين سبب بر معلم می باشد كه تكاليف دانش آموزان را به دقت مورد بررسي قرار دهد. در ضمن ارج نهادن به كار و فعاليت دانش آموزان اشكالات آنان را متذكر گردد.

از دادن تكليف به صرف بي كار بودن بچه ها در منزل و ازآن مهمتر اين كه از خط زدن تكليف ها، پاره كردن و يا بررسي تكاليف شب توسط شاگردان ديگر جداً خودداري ورزد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نتیجه گیری

در پایان به این نکته می رسیم  که تکلیف شب وقتی برای دانش آموز مفید و کارآمد واقع می گردد که متناسب با سن،حجم درس و علاقه دانش آموز باشد اگر این اصول رعایت گردد تکلیف شب باعث موفقیت و پیشرفت می گردد. اگر این طور نباشد کاری بیهوده و وقت گیر می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع و مآخذ

  • تكليف شب از ديدگاه متخصصين تعليم و تربيت، معاونت آموزشي اداره كل سال 1372
  • نشريه ماهانه آموزشي تربيتي پيوند شماره 124
  • رشد معلم، سال دهم، چاپ 1370 – شماره 1
  • فصلنامه تعليم و تربيت، سال دهم، شماره 2 تابستان 73 شماره مسلسل 38
  • پيوند، نشريه ماهانه تربيتي و پرورشي چاپ 1370 – توجه دوباره به مشق‌هاي شب يا تكاليف درسي
  • توكلي، مهين، تكليف شب از ديدگاه تحقيقات تربيتي
  • فصل نامه تعليم و تربيت شماره مسلسل 25 بهار 1370
  • ماهنامه تربيت ، سال دهم، شماره نهم

مجله پيوند، دكتر زهرا بازرگان، سال 1370 شماره

[1] – تكليف شب به عنوان يك تجربه يادگيري- «ماري  آن دويل» ترجمه حقيقي و قزويني فاطمه»

[2] -ماهانه آموزش تربيتي پيوند شماره 152 سال 1370.

معني دار كردن تكاليف براي دانش آموزان- رشيد پور احسان.

 

دیدگاهتان را بنویسید

0:00